Doe dít als je te maken hebt met pesten op de werkvloer

Pesten op de werkvloer is een groot probleem en komt voor in alle sectoren. Uit onderzoek van Maurice de Hond in opdracht van vakbond CNV bleek in 2020 dat 26 procent weleens te maken heeft met roddelen, uitlachen, treiteren of ander vervelend gedrag op werk.

Dit gepest heeft logischerwijs een grote invloed op de mensen die dit overkomt maar het heeft zeker ook gevolgen voor het bedrijf waar het pestgedrag zich afspeelt. Onderzoeksinstituut TNO berekende dat pestgedrag naar schatting jaarlijks voor meer dan 4 miljoen extra verzuimdagen zorgt. Werknemers die gepest worden zijn namelijk jaarlijks ruim twee keer zo vaak afwezig. Dat bekent een kostenpost voor bedrijven van circa € 900 miljoen aan doorbetaling tijdens ziektedagen. En dat is nog exclusief de kosten voor eventuele verzuimbegeleiding, juridische trajecten, imagoschade en andere (mentale) zorg. 

Een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in 2021 liet meteen één van de grootste problemen rond het pesten zien: slechts 10,6 procent van de slachtoffers meldt dat hij of zij gepest wordt aan iemand binnen het bedrijf. Mensen schamen zich. Of zijn ervan overtuigd dat het toch niets helpt om het te melden. Zo blijft de pestcultuur bestaan. 

Thuiswerken helpt niet

Nu we na de coronacrisis meer thuis werken zou je verwachten dat er minder gepest wordt op de werkvloer, maar het tegendeel is waar. Bijna één op de vijf werknemers zegt dat de werksfeer sinds de crisis is verslechterd. Het gebeurt net zo frequent en hard als voorheen, alleen nu én fysiek én online. 

Jan-Pieter Daems van de CNV vakcentrale houdt zich bezig met veilig en gezond werken. Hij verklaart het toegenomen pestgedrag door de gekke tijd waarin we in leven. “Het is een abnormale tijd geweest. Mensen zijn onzeker, de werkdruk is op veel plekken hoog en mensen zien elkaar maar weinig fysiek. En als je het gedrag van je collega’s niet fijn vindt, ga je ze dan apart bellen om dat te zeggen? Ook valt sociale steun weg als je elkaar weinig ziet. Degenen die je pesten zie je niet, maar degenen waar je steun aan hebt, zie je óók niet”, aldus Daems tegen NPO Radio 1. 

Waarom pesten mensen?

Je zou zeggen dat pesten iets is voor onzekere kinderen die hun plek in de wereld aan het ontdekken zijn? Dat ligt anders. Patricia Bolwerk van Stichting Stop Pesten Nu legt uit waarom volwassenen pesten op het werk en hoe je als collega kunt ingrijpen. "Werk brengt altijd bepaalde spanningen met zich mee. Mensen zijn bang om hun baan kwijt te raken, willen de beste zijn of willen het hoogste salaris hebben. Dat soort zaken zijn voedingsbodems voor pestgedrag."

Tips van een expert

Hoewel er geen gegarandeerde oplossing is om pesten volledig uit te bannen, zijn er wel stappen die je kunt ondernemen om het tegen te gaan. Een optie is om het voorval te melden bij je leidinggevende of de HR-afdeling. Het is dan belangrijk dat je vertrouwen hebt in degene aan wie je het meldt. Als de pester je leidinggevende is, zoek het dan op een hoger niveau. 

Als je pesten ziet gebeuren is het cruciaal om op te staan tegen de pester en duidelijk te maken wat je ervan vindt. Bolwerk: "Als je niets doet en zwijgt, geef je indirect toestemming aan de pester om door te gaan." Als je het niet durft om de pester direct aan te spreken, kun je een melding maken bij iemand anders die wel kan helpen, zoals een andere leidinggevende, iemand van HR of een vertrouwenspersoon. 

Ten slotte is het van groot belang om pesten op het werk serieus te nemen, meent Bolwerk. "Het is geen kinderachtig gedrag. Pesten houdt in dat er sprake is van ongelijke machtsverhoudingen, waardoor je het niet alleen kunt stoppen."