Van taart tot de vrijmibo: zo ga je om met verleidingen op het werk

Laten we beginnen met een stukje kennis over je brein. Het beloningscentrum in je  hersenen zorgt ervoor dat bepaald gedrag met een prettig gevoel beloond wordt. Denk aan: eten, drinken en seks. Alcohol, suiker, sigaretten en drugs zijn in staat om het beloningscentrum op een zeer krachtige manier te prikkelen. En tegenwoordig staat de smartphone ook in het rijtje.

Het beloningscentrum

Zodra je een slok wijn neemt voel je je prettiger. Hetzelfde geldt bij stuk chocola, sigaret en een ‘rondje’ social media. Dat komt door het stofje dopamine dat je lichaam op die momenten aanmaakt. Dopamine wordt opgevangen door zogenaamde dopaminereceptoren. Een soort ‘spinnen’ op een zenuwcel die dopamine vangen. Hierdoor komen chemische reacties op gang die het lichaam in een paar minuten in een staat van geluk brengen. Dat is natuurlijk prettig, maar vaak toegeven aan verleidingen heeft ook een keerzijde.

Gezond verstand

Je hersenen hebben ook de taak om gedachten in goede banen te leiden, zodat we geen gekke dingen gaan doen, of onszelf gaan vergiftigen met te veel drank, suiker en sigaretten. De neocortext, ook wel ‘het gezonde verstand’, is het stemmetje in je hoofd dat zegt: ga op tijd naar bed, want je moet morgen weer werken. Of: neem die traktatie niet, dan blijf je op gewicht.

Iemand die gedisciplineerd is en zichzelf blijft uitdagen om uit zijn of haar comfortzone te gaan, kan over het algemeen beter weerstand bieden tegen verleidingen dan iemand die voortdurend toegeeft aan comfortabel gedrag en lekkere dingen. De neocortext wordt namelijk zwakker als je het niet blijft trainen. Net als een spier die je verwaarloost. Het trainen van discipline, of eigenlijk wilskracht is de beste manier om weerstand te kunnen bieden aan verleidingen.

Train je wilskracht

Je traint je wilskracht door iets te doen wanneer je er het minst zin in hebt. Niet voor niets gaan professionals een paar dagen met een Special Forces-eenheid ‘de hei op’ en bestaat de helweek (mensen die hieraan meedoen gaan een week lang uit hun comfortzone door onder andere dagelijks om 5 uur op te staan, om 22 uur naar bed te gaan, geen tv te kijken, elke dag te sporten en social media zoveel mogelijk te beperken. Ook worden de deelnemers geacht één nacht door te halen). Gelukkig zijn er simpelere manieren om jezelf meer weerbaar te maken, bijvoorbeeld met beweging en het nemen van pauzes.

Doe dus juist de dingen die weerstand bij je oproepen. Te druk voor een wandeling? Toch gaan! Geen tijd voor een lunchpauze, toch doen! Ook door in de ochtend een paar uur te plannen om je volledig op één te taak te richten gaat je helpen. Ook door een opdracht te doen waar je tegen opziet, traint je wilskracht. Zet je ertoe en maak het af. Het voldane gevoel versterkt ook de neocortext en reduceert stress.

Weet dat een trots gevoel je óók in een staat van geluk brengt. Dat is meestal ook een gezondere manier. Bij het trainen van je wilskracht komen er ook gelukshormonen vrij, waardoor je je goed gaat voelen. Het geluksgevoel krijg je pas als je de taak af hebt, vroeg bent opgestaan of de deadline hebt gehaald. Dat vraagt om wat geduld.

Samen met collega’s

Misschien vraag je je nog steeds af hoe je nu ‘nee’ kunt zeggen tegen een stuk verjaardagstaart van een collega of een biertje op de vrimibo. Bedenk met je team een andere manier van trakteren. Vraag je werkgever of cateraar naar een ander aanbod in de kantine. Stop geld dat je anders uitgeeft aan traktaties in een pot en ga samen lunchen. Misschien betuttelend, maar het werkt erg goed!

Kiezen voor lekkere dingen en comfort is niet verkeer natuurlijk. Het kan ook slim zijn om je ongezonde moment bewust te plannen. Daarnaast moet het leven ook leuk blijven. En gelukkig kun jij jezelf ook in hogere sferen krijgen door taken te doen waar je tegen opziet en door af en toe ‘nee’ te zeggen. Ga ervoor!